Iako zima još uvek drži zemlju pod snegom, u plastenicima se već uveliko planira nova sezona. Svaki korak, od pripreme zemljišta do prve berbe, zahteva strpljenje, znanje i dobru organizaciju. O tome kako izgleda rad u plasteničkoj proizvodnji, kakvi su prirodni uslovi i na koji način se planira sezona, govori Nikola Stančić, student Poljoprivrednog fakulteta i vlasnik poljoprivrednog gazdinstva u selu Vrelo kod Uba.
Njegov rasadnik nosi naziv „Kosmos“, u okviru kojeg proizvodi rasadu povrća i cveća, dok se na površini od oko 20 ari bavi plasteničkom proizvodnjom jagode.
Govoreći o trenutnom stanju zemljišta u plastenicima, Nikola objašnjava:
– Trenutno se kod većine proizvođača skidaju folije sa plastenika, tako da je zemljište prekriveno snegom i nalazi se u fazi mirovanja narednih mesec dana. Nakon toga ponovo postavljamo folije i započinjemo sadnju biljaka. Ja na svom gazdinstvu trenutno imam jagodu koja se pokriva početkom februara. Do prve nedelje februara ona je na otvorenom polju, u fazi mirovanja, a zatim radimo pokrivanje folijama. Postavljaju se niski tuneli, odnosno plastenici visine oko dva metra i širine oko pet metara. Posle toga sledi tretiranje jagode bakarnim preparatima i šišanje biljaka, čime počinje sama proizvodnja. Potrebno je da se zemljište otopi i da temperatura bude oko sedam do osam stepeni Celzijusa kako bi krenuo razvoj korena i nadzemnog dela biljke.
O pripremi zemljišta dodaje:
– Jagoda je posađena početkom avgusta. Pre same sadnje urađena je analiza zemljišta i dodat je određeni procenat humusa i mineralnih đubriva. Sve se, uglavnom, unosi u fazi pripreme zemljišta, pre formiranja bankova, jer se jagoda sadi na bankove prekrivene folijom. Inače, bankovi su uzdignute gredice na koje se sade jagode. Kada se gredice izdignu, višak vode se spušta u niže delove zemljišta, pa ne dolazi do zabarivanja terena i biljka ima povoljnije uslove za razvoj – priča Nikola.
Govoreći o kulturama koje se pripremaju krajem januara i početkom februara, Stančić ističe:
– Za desetak dana počinje setva paradajza za rasad. Ta proizvodnja traje od 45 do 65 dana, u zavisnosti od količine sunčanih sati i vremenskih uslova. Ako ima više sunca, biljka brže napreduje, a ako ga ima manje, taj period se produžava. Posle toga dolazi rasađivanje, kada temperatura zemljišta pređe oko šest stepeni, i tada se biljke dodatno štite od mraza.
Posebnu pažnju posvećuje proizvodnji domaćeg belog luka.
– Setva belog luka se obično obavlja početkom marta. Trenutno je zemljište u fazi mirovanja, parcela je uzorana, a zatim sledi kultiviranje i priprema zemljišta za setvu. Luk reaguje na dužinu dana. Da bi formirao lepe i krupne glavice, mora da se poseje što ranije. Ako bi se setva obavila kasnije, glavice bi bile sitnije i ne bi imale potrebnu ekonomsku isplativost i kvalitet. Vađenje belog luka planirano je za sredinu jula.
O dinamici berbe ostalih kultura Nikola kaže:
– Paradajz iz plasteničke proizvodnje počinje da se bere sredinom juna. Ne bavim se zimskim kulturama poput zelene salate ili mladog belog luka, koje se beru tokom zime. Kod mene je prva berba plasteničke jagode oko 20. aprila.
Govoreći o autohtonim sortama, Stančić naglašava:
– Postoje ljudi koji čuvaju stare sorte luka, a moj beli luk je autohtona sorta koja se na ovom gazdinstvu gaji već oko dvadeset godina. Idealno vreme za setvu je prva nedelja marta, ukoliko vremenski uslovi to dozvole. Kako su dani kraći i temperature niže, biljka ima više vremena za razvoj i formiranje krupne glavice. Ako se luk poseje kasnije, dan je duži, temperature su više i biljka mora brzo da formira glavicu, pa se gubi kvalitet i krupnoća.
Na kraju govori o organizaciji rada na svom imanju.
– Posle berbe jagode prelazimo na proizvodnju jesenjeg paradajza sorte šljivara i određenih sorti paprike za ajvar. Naše poljoprivredno gazdinstvo se bavi i preradom proizvoda. Pravimo mleveni paradajz, kečap i domaći ajvar od pečenih paprika. Na taj način rasterećujemo proizvodnju, jer je u proleće najviše posla oko jagode i cveća, dok za jesen ostavljamo paradajz i papriku, kako se poslovi ne bi poklopili u istom periodu – otkriva Nikola Stančić.
Tekst: Dijana Maksimović
