Veliki problemi u zasadima jabuka i novi trendovi

oktobar 23, 2026

Uslovi za gajenje jabučastog voća u Srbiji su uglavnom povoljni, a dominantni proizvodni regioni su Podunavlje, severna Bačka, Srem i Šumadija. Jabučaste voćne vrste zauzimaju 17,96 % ukupnih površina pod voćnjacima, a njihov udeo u ukupnoj proizvodnji voća iznosi 36,53 %. Ovi podaci govore o velikim prinosima po jedinici površine, odnosno o većoj intenzivnosti gajenja ovih voćnih vrsta u odnosu na druge. To je rezultat primene novih tehnologija i podizanja savremenih gustih zasada, pre svega jabuke. Iako je došlo do intenziviranja proizvodnje, prosečni prinosi nam još uvek zaostaju u odnosu na razvijene voćarske zemlje.

Jabuka je po obimu proizvodnje najznačajnija kontinentalna voćna vrsta u svetu. Poslednjih godina svetska proizvodnja jabuke je u blagom porastu. Kina zauzima prvo mesto po proizvedenim količinama jabuke sa oko 47,5 miliona tona, što čini skoro polovinu ukupne svetske proizvodnje. Sledi Turska, pa SAD.

Kako umanjiti rizike spoljnih uticaja

Od 2023. godine dolazi do pada proizvodnje kod nas zbog pojave kasnih prolećnih mrazeva, kao i zbog krčenja zasada.

Prema podacima RZS, prinos jabuke po ha se kretao u rasponu od 13,9 tona/ha u 2023. do 19,1 tona/ha u 2019. godini. To znači da je došlo do intenziviranja proizvodnje, ali je istovremeno i pokazatelj ekstenzivnosti dobrog dela zasada. Podizanje novih, visokointenzivnih zasada jabuke će dovesti do ostvarivanja većeg obima proizvodnje po jedinici površine. U novopodignutim visokointenzivnim zasadima u gustom sklopu sa protivgradnim mrežama i sistemima za navodnjavanje prinosi se u punoj rodnosti kreću od 50 do 70 t/ha, zavisno od sorte. U narednom periodu treba intenziviranjem proizvodnje povećati prinose, što bi moglo da dovede do smanjenja površina. Jabuka je jedna od retkih voćnih vrsta kod koje je došlo do uvođenja najnovijih tehnologija koje se mogu porediti sa najrazvijenijim voćarskim zemljama sveta. Kada je u pitanju sortiment, i ovde je došlo do značajnog napretka. Uvedene su sorte i klonovi koji su bili vodeći u EU i Južnom Tirolu gde se nalazi najsavremenija tehnologija i sortiment.

Zna se da savremena intenzivna proizvodnja jabuke u velikoj meri zavisi od uslova sredine. Ukoliko oni nisu odgovarajući, čak i najbolja sorta uz primenu svih agrotehničkih i pomotehničkih mera neće dati dobre rezultate. Uzimajući ovo u obzir, kao i činjenicu da su voćke višegodišnje biljke, veoma je važno umanjiti bilo kakve rizike uticaja spoljne sredine. Prirodni uslovi (klima, zemljište i položaj) u pojedinim rejonima u Srbiji, izuzetno su povoljni za gajenje jabuke. Limitirajući faktori za postizanje visokog prinosa voća i kvaliteta plodova u agroekološkim uslovima Srbije su sledeći: niske zimske temperature, kasni prolećni mrazevi, grad, nagla promena temperatura u zimskom periodu, visoke letnje temperature, relativna vlažnost vazduha, nedostatak padavina, olujni vetrovi. Velike štete zasadima jabuke nanose kasni prolećni mrazevi, grad i u poslednje vreme olujni vetrovi koji su 2017. i 2023. godine opustošili pojedine voćnjake naročito u rejonu Fruške gore. Štete od olujnih vetrova mogu se umanjiti podizanjem vetrozaštitnih drvoreda.topole, sibirskog bresta itd.

Piše: Prof. dr Zoran Keserović

20 DŽEPNIH KNJIGA

Pred vama je svih 20 džepnih knjiga iz serijala „Moj voćnjak“, „Moj povrtnjak“, „Moj vinograd“ i „Moje cveće“. Knjige u formatu 16x12cm u punom koloru na 64 strane, lake za korišćenje i uvek pri ruci.

Moj voćnjak će vas upoznati kako da krenete i počnete da formirate svoj zasad, pripremite zemljište, odaberete voćnu vrstu.

Tu su i Jabuka, Višnja, Trešnja, Kruška, Borovnica, Jagoda, Malina, Leska, Šljiva, Kajsija, Ruža, Paradajz, Paprika, Krompir, Krastavac, Grašak, Pasulj, Lukovi i Vinograd.