Šumadija je 60-ih i 70-ih godina prošlog veka bila izuzetno bogata, sada već, starim sortama. Bila i deo međunarodnih ekspedicija za prikupljanje genetičkih resursa. Kao najstariji postoji zapis o ovsu, koji je prikupljen 1949. godine u Donjoj Sabanti kod Kragujevca. U ovom delu Srbije ponekad provejava inicijativa o podsticanju sadnje autohtonih sorti, kao deo organske i integrisane poljoprivrede. Ali, smatra se da je to nedovoljno, jer starim sortama pripada veća vrednost od one koju imaju na tržištu.
– Sa naučnim i stručnim saradnicima želimo da se zajednica upozna sa starim sortama Srbije i njihovom ulogom u zaštiti životne sredine. Kao udruženje, učestvovali smo u izradi ovih strateških dokumenata tokom javnih rasprava, zalažući se za veću pažnju prema starim sortama. Predavanja na ovu temu su prvi korak – kaže Dejan Milošević iz Udruženja „Prvi prvi na skali“.
Od nekadašnjeg kragujevačkog voća nađene su jabuke petrovača, šumatovka, pamuklija, budimka, kolačara, zelenika, belojabuka, kožara, šimširka. Od krušaka su tu jagodarka, vidovača, lubeničarka, petrovača, ilinjača, mirisavka, karamanka, zimnjača, ovčara, kantaruša, takiša, medunak, sijerak. A od šljiva, najpoznatije su ranka, požegača ili madžarka, zatim belošljiva, okruglica, metlaš, moravka, panađurka, pandara.
Piše: Biljana Nenković
