Kampanje protiv paljenja strnjike u Indiji do sada nisu davale željene rezultate, ali šta ako se poljoprivrednicima ponudi dodatna vrednost i uštede? Vidjut Mohan osmislio je inovativni uređaj koji se kači za traktor i žetvene ostatke transformiše u đubrivo koje zemljoradnici mogu da bacaju na polja kako bi povećali plodnost.

U jeku jesenje sezone poljoprivrednih radova u Srbiji neretko ćete naići na prizor paljenja strnog žita i kukuruzovine u seoskim atarima. U sličnoj situaciji nalazi se i sever Indije, samo što umesto ostataka žita i kukuruza Indijci pale ostatke pirinča. Ova primitivna agro-metoda negativno se održava na kvalitet vazduha, zdravlje ljudi i stanje životne sredine. Nad predelima Harijane, Pundžaba i Utar Pradeša, kao i same prestonice Nju Delhija, krajem godine nadvije se gust dim poreklom sa pirinčanih polja.

Indijske vlasti već godinama unazad bezuspešno pokušavaju da „odviknu” stanovnike od prakse paljenja strnjike pružajući različita alternativna rešenja, ali u toj misiji imaju novog saborca: osnivača startapa Takachar i inovatora Vidjuta Mohana, čiji je uređaj za pretvaranje strništa u đubrivo ove godine osvojio nagradu Earthshot u iznosu od čak milion funti.

Mohan je iz prve ruke posvedočio zagađenju vazduha koje se javlja usled spaljivanja žetvenih ostataka. Inspirisan time, razvio je pristupačnu tehnologiju koja može da transformiše otpadnu biomasu u đubrivo, čvrsto gorivo ili druge korisne hemijske tvorevine.

Naprava, koju proizvodi njegov startap Takachar, posebnim procesom uklanja vlagu i isparljive materije iz biomase. Na taj način nastaje tzv. biougalj, a kao finalni produkt i različiti proizvodi korisni za zemljoradnike.

Zahvaljujući ovoj inovaciji, emisije dima mogle bi da budu i do 98% manje u poređenju sa tradicionalnim spaljivanjem žetvenih ostataka. U isto vreme se eliminiše i oslobađanje drugih zagađujućih čestica.

Mohanov uređaj je malih dimenzija, a pored poboljšanja kvaliteta vazduha, inovator želi da lokalno stanovništvo, koristeći njegov izum, istovremeno i profitira i pravi uštede u svom budžetu zahvaljujući upotrebi đubriva koje je napravljeno na samim poljima. Naprava je mobilna i može da se prevozi u prikolici malog kamiona, ali i da se prikači za traktor.

Ovakvo upravljanje otpadom sa polja je dosta jeftinije i isplativije u poređenju sa transportom ogromnih količina rastresite i mokre biomase u posebna postrojenja za tu namenu.

Misija startapa Takachar jeste reciklaža poljoprivrednog otpada na ekonomski održiv način. Otkako je pokrenut 2018. godine, sarađivao je sa više od 4.500 poljoprivrednika obrađujući više od 3.000 tona žetvenih ostataka.

Uređaj bi svoju primenu mogao da nađe i u našoj zemlji u kojoj je, prema podacima Ministarstva zaštite životne sredine, poljoprivredna inspekcija utvrdila da je samo tokom 2018. godine strnjika nezakonito spaljivana na više od 500 hektara. Iste godine, požar nastao paljenjem biljnih ostataka, proširio se na oko 800 hektara Specijalnog rezervata prirode Stari Begej – Carska bara preteći da uništi floru i faunu nacionalnog i međunarodog značaja.

Autorka: Jelena Kozbašić

Izvor: Klima ¹⁰¹