Poslednjih nekoliko godina se na području Republike Srpske kod pojedinih poljoprivrednih proizvođača, ali i kroz strateške programe pojedinih lokalnih zajednica, beleži se povećan interes za ugojem leske. Kako kaže master Gordana Babić sa Instituta za poljoprivredu u Banja Luci, osim što se ova biljna vrsta smatra manje zahtevnom za uzgoj, sa stanovišta zaštite od štetnih organizama, poseduje i značajne nutritivne vrednosti, te nalazi široku primenu u prehrambeno-prerađivačkoj i kozmetičkoj industriji.
Naime, u svom sastavu, plod leske sadrži značajne količine esencijalnih masnih kiselina, vitamina (C, E, A, B5, B6), minerala (Se, Mg, Zn, K, Ca, P), te sitosterol koji snižava nivo holesterola u krvi, spečavajući stvaranje slobodnih radikala, odnosno oksidaciju.
-Zapravo, iz grupe jezgratog voća, posle oraha koji se ekstenzivno uzgaja na području Bosne i Hercegovine na manjim površinama, lešnik je najznačajnija vrsta. Ipak, imajući u vidu da u Republičkom zavodu za statistiku Republike Srpske nema podataka o proizvodnji lešnika, odnosno da ne postoji opravdanost za statističko praćenje, radi se o malom broju zasada leske i pod manjim površinama. Ipak, zbog sve veće potražnje ovog proizvoda na tržištu javlja se i povećan interes pojedinih poljoprivrednih gazdinstava za navedenu vrstu proizvodnje, a što je rezultat i politike podsticaja vlade Republike Srpske, povoljne i dosta dobre otkupne cene ploda, te što sam uzgoj leske nije prezahtjevan, objašnjava Babićeva.
Kako kaže naša sagovornica, za ovo geografsko područje za uzgoj lešnika uglavnom, u zavisnosti od potreba tržišta, predložene sorte su Istarski okrugli i Rimski, a za oprašivanje Crveni Lambert. Ipak, u zasadima su na području Republike Srpske zastupljene i druge sorte, kao što su: Halski Džin, Lambert, Tonda di Gifoni, Tonda Romana, Tonda Gentile Romana, Kosford i mnoge druge. Uz značajnu tolerantnost prema agroekološkim uslovima, te adekvatne, stručne i odgovarajuće agrotehničke mjere ova biljna vrsta može omogućiti rentabilnu, odnosno ekonomski opravdanu proizvodnju. U poređenju s drugim voćnim vrstama, mali broj štetnih insekata i bolesti pričinjava ekonomski značajna oštećenja, a što naravno zavisi od pravilne i pravovremene zaštite.
Piše: Jasna Bajšanski
