U novije vreme, zbog nepoznavanja bolesti i štetočina i time i mogućnosti šteta, voćari obično šalju slike viberom onima koji nešto više znaju od njih. Kod nekih bolesti koje su karakteristične može se sa sigurnošću utvrditi uzrok i time pomoći njegovom rešenju. Pokazaćemo to na nekoliko primera.
Izvestan broj bolesti, štetočina i simptoma poremećaja u ishrani voća je teško determinisati, kao na primer pojavu bakterioze Pseudomonas syringae, i moraju se laboratorijski utvrditi jer odgovor biljaka je nespecifičan. Ako se pogreši u utvrđivanju prouzrokovača, daju se i pogrešni saveti i prave se još veće štete i materijalni gubici.
- Lisne vaši koštičavog voća (Brachycaudus helichrysi i Hyalopterus pruni)
Biologija
Lisne vaši prezimljuju u stadijumu jaja, položena u pazuhu pupoljaka šljiva i višanja. Početkom vegetacije pile se osnivačine. Formiraju se guste kolonije prepokrivajući naličje listova, a kod visoke brojnosti mogu se naći i svuda po stablu, što je veoma često ove godine. Imaju veći broj generacija. Na koštičavom voću, posebno na šljivama i breskvama ostaju obično do juna kada se formiraju leteće forme, napuštaju voće i preleću na zeljaste biljke kao dopunske biljke hraniteljke.
Hrane se iz floema u kojem se transportuju organske materije. Digestija u crevima je smanjena, hrana se „cedi“, pa proizvode velike količine medne rose u kojoj su šećeri i slatke amino kiseline. Medna rosa privlači mrave, tako da je prvi simptom razvoja lisnih vaši prisustvo mrava. Sa lisnim vašima se hrane predatori insekti parazitoidi (buba mare, zlatooka i dr) koji ne igraju značajnu ulogu u smanjenju brojnosti.
Lisne vaši spadaju u tzv „R“ ili reproduktivne organizme koji se lako prenamnožavaju, imaju veći broj generacija, brojnost lisnih vaši zavisi od zdravstvenog stanja biljaka, brže se razmnožaju. Predatori i parazitoidi doleću i hrane se kada je određena brojnost, odnosno odleću kada se smanji brojnost.
Suzbijanje
Ima veći broj generacija, ali se strategija zasniva da se suzbijaju prva ili druga generacija kada je hladnije i nema lučenja medne rose.
Registrovano je veći broj insekticida, posebno kontaktnih kao što su piretroidi, koji deluju samo kontaktno, i oni mogu uticati i na povećanje brojnosti u narednim generacijama. Piretroidi se koriste samo kao dodatak, drugim insekticidima. Sistemike kao što su flonikamid (tepeki) i acetamiprid (Mospilan, Šima, Tonus i dr) treba korisiti samo u kombinaciju sa piretroidima (Premier, Karika i dr.).
