U Srbiji je registrovano 40 različitih vrsta komaraca među kojima je najzastupljeniji domaći komarac. Međutim, od 2009. godine beleži se ubrzano širenje azijskog tigrastog komarca (Stegomyia alboticta) i Japanskog komarca (Aedes japonicus). Azijski komarac se iz Jugoistočne Azije vrlo brzo preneo i u druge krajeve sveta. Zbog povećanih epidemioloških opasnosti, u poslednjih 20 godina pomno se prati njegovo širenje. Najpere je uočen u Albaniji, a potom od 1979. u Francuskoj, Italiji, Belgiji, Crnoj Gori i Švajcarskoj. Od 2004. zabeležen je u Španiji, Holandiji, Sloveniji i Grčkoj. Ženke polažu jajašca u plitku vodu, gde mogu opstati čak godinu dana posle isušivanja barice. Jedna ženka položi oko 350 jajašaca u toku godine. Larve i odrasle jedinke uočene su od aprila do decembra kada je zabeležena pojava i do pet generacija. Period od izleganja do prvog krvnog obroka traje 2-3 dana. Odrasle jedinke su prekrivene crnim slojem ljuspica i izrazito srebrno-belim ljuskama na člancima nogu i rilicama. Na zadnjem delu prsa postoji bela pruga u grupe belih ljuspica. Komarac je prosečne dužine od oko 10 milimetara, pri čemu su mužjaci nešto manji.
Na 15. simpozijumu entomologa, početkom decembra 2025. godine u Somboru, Doc. dr Mihaela Kavran je imala zapaženo izlaganje o nadzoru invazionih vrsta komaraca u Srbiji.
– Azijski tigrasti komarac je prvi na listi najopasnijih invazionih vrsta ovog insekta u svetu – istakla je Dr Kavran, nacionalni supervizor u aplikaciji Mosquito Alert. – U proteklom periodu ovaj insekt prouzrokuje bolesti denge i čikungue u Italiji, Francuskoj, Španiji, Hrvatskoj i drugim članicama Evropske unije. Članovi Laboratorije za medicinsku i veterinarsku entomologiju na Poljoprivrednom fakultetu u Novom Sadu, uz podršku Pokrajinskog sekretarijata za urbanizam i zaštitu životne sredine, ulažu velike napore u praćenju pojave i brojnosti ove vrste. Na više od 100 punktova postavljene su odgovarajuće klopke u koje ženke komaraca polažu jaja, koja se kasnije laboratorijski analiziraju. Već šest godina, kao dopuna aktivnom nadzoru, značajan doprinos u mapiranju azijskog tigrastog komarca daju građani Srbije putem pasivnog nadzora. Na taj način omogućuje se rano otkrivanje rasprostranjenosti i širenja novih vrsta komaraca na teritoriji Srbije. U kombinaciji sa aktivnim nadzorom, stvoren je najefikasniji pristup kontroli komaraca i zaštiti javnog zdravlja.
Piše: Branko Krstin
