U uslovima Vojvodine pupoljenje, odnosno kretanje okaca vinove loze počinje obično sredinom aprila. To je, u stvari, početak vegetacije. Ova fenofaza varira po godinama čak i do dve nedelje u zavisnosti od temperatura.
Sorte počinju pupoljenje u različito vreme. One koje ranije kreću mogu da stradaju od poznih prolećnih mrazeva. Zbog toga je sigurnije gajiti one koje nešto kasnije započinju vegetaciju. Posle kretanja, lastari u početku sporo rastu. Sa porastom temperature vazduha intenzivira se porast svih organa koji se nalaze na njima.
Mlad, tek posađen vinograd treba da dobije potporu već u godini sadnje. Čine je stubovi, žice, pritke (kolje) i ankeri(lengeri). Najčešće se koriste stubovi od armiranog prenapregnutog betona, ili od tvrdog drveta, uglavnom bagrema. U obzir dolaze i specijalno impregnirani stubovi od mekog drveta.
Drveni stubovi se obavezno moraju impregnirati, odnosno zaštititi od truljenja, i to deo koji se postavlja u zemlju. To se može raditi nagorevanjem, umakanjem u sagorelo mašinsko ulje, vreo katran ili u rastvor nekog dezinfekcionog sredstva. Stubovi moraju biti dobro osušeni da ne bi došlo do njihove deformacije u vinogradu.
Dobra potpora su i metalni i plastični stubovi. Ukopavaju se na dubinu od 60 do 80 centimetara i postavljaju na rastojanju 6-8 metara. Krajnji stubovi treba da su jači, i postavljeni pod uglom od 70 stepeni ako se ankerišu. Tom prilikom valja ih dobro učvrstiti, i to sa spoljašnje ili sa unutrašnje strane. Za učvršćivanje sa spoljašnje strane koristi se anker (lenger, sidro), koji može biti od betona, kamena, ili specijalne metalne spirale. Stubovi podupirači su namenjeni za učvršćivanje sa unutrašnje strane.
Za potporu, odnosno formiranje pravog stabla namenjene su pritke. Najčešće su od drveta, ali mogu biti i od metala. Formirati pravo stablo je veoma važno i sa aspekta primene mehanizacije u vinogradu.
Kada su u pitanju žice, najčešće se koriste pocinkovane. U novije vreme mogu se naći i one koje imaju dvostruku zaštitu od korozije, zatim od prohroma, a ima ih i od plastike. Raspored žice zavisi od izabranog uzgojnog oblika. O njima se vodi računa i u rodnim zasadima. Pre početka vegetacije, svake godine, obavezno ih treba zategnuti jer su tokom prethodne vegetacije olabavile. U tu svrhu se koriste različite naprave kao što su griple, klešta i dr.
Potporu valja pravilno postaviti jer je to preduslov za uspešno formiranje uzgojnog čokota. Važno je i vreme kada se to radi – najbolje je najkasnije pre početka druge vegetacije. Ukoliko se postavljanje potpore započinje u proleće druge godine na raspolaganju je vrlo kratak rok, a pri ovom poslu postoji veliki rizik od gaženja mladih čokota. Prema navodima stručnjaka, najbolje rešenje bi bilo da se stubovi postave pre sadnje. Na taj način bi se čokoti mogli saditi neposredno pored stubova, što bi donelo novu uštedu u broju potrebnih pritki. Loša strana ovog rešenja je u tome što su stubovi godinu dana duže u zemlji, i to u prvoj godini kada nisu neophodni, a u slučaju potrebe da se stub menja, postoji opasnost da se u izvesnoj meri oštećuje korenov sistem. Ukoliko se radi stubovima od betona, metala ili suvim i dobro impregniranim drvenim stubovima, ovo rešenje bi bilo optimalno.
Pritke se obavezno postavljaju u proleće druge godine, obično posle početka vegetacije. Najbolje je da se to radi uz pomoć hidrobura sa kojim se otvori rupa između dva čokota duboka oko 25 centimetara. U nju se postavlja pritka koja se zatim čekićem samo malo nabija u zemlju, onoliko koliko je potrebno da se poravna prema nosećoj žici. Veoma je važno da se ovom prilikom ne povredi korenov sistem mladih čokota. Na kraju vrh pritke se veže običnim vezivom za drugu žicu od zemlje. Postavljanje pritki uz pomoć hidrobura ne samo da je lakše, nego je i korisnije jer se istovremeno obavlja i zalivanje.
S.M.
Dobro jutro broj 540 – April 2017.
