Božikovina (Ilex aquifolium) je među najlepšim zimzelenim vrstama, pa ne čudi da je tradicionalni božićni i novogodišnji ukras. U doba starih Rimljana smatralo se da ima čudesnu moć i štiti od munje, uroka i čarolija. U narodnim običajima božikovina predstavlja zaštitu od zlih duhova i nesreće, pa se u zimskim mesecima stavlja pred vrata, a u vreme božićnih praznika u domove. U hrišćanstvu su cvetovi božikovine simbol Isusovog rođenja, crveni plodovi Isusove krvi, a bodljikavo lišće – krune od trnja. Ilex aquifolium je jedina vrsta božikovine koja raste kod nas, uglavnom u brdsko-planinskim područjima, u listopadnim, najčešće bukovim šumama. Raste kao grm ili manje drvo visine od 5 do 10 metara. Vrlo je sporog rasta, ali može doživeti starost od preko sto godina. Listovi su joj sjajni i kožasti, tamnozeleni, bodljikavo nazubljeni na rubu. Na gornjim granama su manje bodljikavi i celovitog ruba. Cvetovi se razvijaju u pazuhu listova na starijim granama, skupljeni u grupe. Sitni su, mirisni, bledožute boje, a muški i ženski cvetovi razvijaju se na posebnim biljkama.
Plodovi božikovine su koštunice veličine zrna graška, sa četiri do pet semenki. U početku su zelene, a kada sazru – sjajno crvene boje. Dozrevaju u novembru i decembru i ostaju na granama sve do proleća (ako ih ne pojedu ptice). Vrlo su otrovne i već nekoliko bobica može uzrokovati trovanje.
Listovi sadrže glikozid ilicin, alkaloid teobromin, saponine… U narodnoj medicini koriste se u obliku čaja ili kapi u slučaju kašlja, prehlade, gripa, reume, gihta, artritisa, otečenih limfnih žlezda, bolesti probavnog sistema, žutice i kao diuretik. I u listovima ima otrovnih materija, pa protiv navedenih tegoba treba koristiti biljke koje ne zaostaju po delotvornosti, a nemaju štetnih sastojaka. Božikovina se često sadi u parkovima jer nije osetljiva na gradska zagađenja i dobro podnosi rezanje, pa je pogodna za oblikovanje. Sadi se i kao živa ograda.
Dobro jutro broj 560 – Decembar 2018.
