SUZBIJANJE KOROVA U POVRTARSTVU
Manji broj dozvoljenih registrovanih herbicida za primenu u usevima povrća, kao i velika raznolikost korovske populacije u povrću umnogome otežavaju kontrolu korova. Zato je za uspešnu poljoprivrednu proizvodnju neophodno i stalno praćenje i sprovođenje preventivnih mera u cilju kontrole korova tokom vegetacije. Na pojavu korova u povrtarstvu utiču i sami proizvođači, najčešće intenzivnim đubrenjem azotnim đubrivima, stvaranjem većih međurednih prostora, nepoštovanjem plodoreda. Ukoliko se još dogodi da preovladava vlažno i toplo vreme, razvoj korova će dodatno biti ubrzan. Spori rast i nicanje biljnih kultura omogućavaju masovno nicanje korovskih biljaka i zakorovljenost u početnim fazama kada su i biljke najosetljivije.
Korovi predstavljaju direktnu konkurenciju za životni prostor, vodu i hranljive materije, a korovi utiču i na rast i razvoj povrća (kod korenastog povrća mogu izazvati deformacije). Povećana zakorovljenost mnogo značajnije ispoljava svoje delovanje na povrtarsku nego na ratarsku proizvodnju. Korovi su prenosioci velikog broja šetotočina i bolesti, a ukoliko se ne suzbiju na kraju sezone, bolesti i štetočine često i prezime na njima, a svojim izlučevinama mogu negativno da deluju na određeni usev.
Malč čuva vlagu i toplotu
U suzbijanju korova u povrtarstvu ne postoji opšti kriterijum kojeg se proizvođači moraju držati, već se treba dobro upoznati sa načinom gajenja svake kulture pojedinačno, kao i sa parcelom i korovima koji se javljaju pa se onda može krenuti sa suzbijanjem. U najvećem broju slučajeva poljoprivredni proizvođači intenzivnim i redovnim obilaskom svojih parcela, mehaničkim (plevljenje) i agrotehničkim merama uz osnovno znanje o potrebi sprovođenja dodatne dopunske obrade zemljišta (okopavanje) shodno kulturama utiču na suzbijanje korova. U suzbijanju korova od izuzetnog značaja su preventivne i direktne mere.
Foto: AdobeStock
Preventivne mere podrazumevaju korišćenje malča i poštovanje plodoreda. Malčovanje je popularna mera u kontroli korova u povrtarstvu, a malč može da ima prirodno poreklo (slama, kompost, lišće, papir i dr.) ili je sintetički (plastika). Uloga malča je višestruka, a ističe se sem kontrole korova i značajna uloga u očuvanju zemljišne vlage i toplote. Na manjim površinama isplativa je primena prirodnog malča, a njegov nedostatak na otvorenom je mogućnost raznošenja i odnošenja vetrom.
Plodored predstavlja ključnu metodu u suzbijanju korova u povrtarstvu. Povećanje primene herbicida je umanjilo značaj plodoreda tokom vremena, međutim poslednjih godina poštovanje plodoreda ima sve veći značaj. Jedno od osnovnih pravila koja se moraju poštovati u planiranju plodoreda povrtarskih kultura je naizmenično gajenje lisnatog, korenastog i lukovičastog povrća. Metoda koja može da se primenjuje na manjim površinama u cilju redukcije korova je mešovita setva i sadnja kultura koje jedna na drugu imaju pozitivan značaj u smislu povećanja prinosa i smanjenja pojave korova (grašak i mrkva, i crni luk i mrkva).
Korovi se mogu suzbijati i hemijskih putem pri čemu se kod izbora herbicida mora voditi računa o dužini vegetacije useva, sastavu korovske zajednice, intenzitetu navodnjavanja, sadržaju organske materije u zemljištu kao i perzistentnosti samog herbicida zbog moguće pojave fitotoksičnosti kod narednog useva u plodoredu. Herbicidi se u povrtarstvu mogu koristiti pre setve (sadnje), pre nicanja i nakon nicanja useva, uz obavezno poštovanje karence primenjenih proizvoda kao i obaveznu rotaciju herbicida različitih mehanizama delovanja zbog pojave rezistentnosti korova.
Čime se tretira krompir, paprika, paradajz
U usevima krompira javljaju se širokolisni i uskolisni korovi koji odvlače hranljive materije pa biljke usporavaju rast i razvoj. Za jednogodišnje uskolisne i širokolisne korove može se upotrebiti preparat Zanat (a.m. pendimetalin) u količini 4 do 6 l/ha u fazi posle sadnje, a pre nicanja (karenca 63 dana) ili preparat Velton WG (a.m. metribuzin) u količini 0,75 do 1,5 kg/ha za jednogodišnje širokolisne korove. Preparat Rafal 120 (a.m. kletodim) u količini 1 do 2 l/ha kada je usev u fazi porasta 15 do 20 cm za jednogodišnje i višegodišnje uskolisne korove, ili Galbenon (a.m. bentazon u obliku Na soli) u količini 2 l/ha. Može se upotrebiti i preparat Eclipse (a.m metribuzin) u količini 0,75 kg/ha na zemljištima čije se vrednosti humusa kreću od 1,5 do 3 % (karenca 42 dana), a u zemljištima sa preko 3 % humusa primenjuje se 1,5 kg/ha. Protiv širokolisnih i uskolisnih korova posle sadnje a pre nicanja može se primeniti i preparat Racer (a.m. flurohloridon) u količini 2 do 4 l/ha (karenca 63 dana), a preparat Mistral (a.m. metribuzin) u količini 1,5 kg/ha kada je krompir u fazi 5 do 8 listova (karenca 42 dana), a na tržištu su poljoprivrednim proizvođačima dostupni i drugi preparati.
Foto: shutterstock
U usevima paprike za jednogodišnje uskolisne i širokolisne korove može se upotrebiti preparat Zanat (a.m. pendimetalin) u količini 5 l/ha pre rasađivanja paprike a karenca proizvoda je 63 dana. Nakon 1 do 2 nedelje od rasađivanja za uskolisne korove može se upotrebiti Rafal 120 (a.m. kletodim) u količini 0,8 do 2 l/ha a karenca proizvoda je 30 dana. Poljoprivredni proizvođači mogu primeniti i preparat Stomp 330 E u količini 4 do 5 l/ha pre rasađivanja a karenca proizvoda je 63 dana, dok su na tržištu dostupni i drugi preparati.
U usevima paradajza jednogodišnje uskolisne i širokolisne korove može se upotrebiti preparat Zanat (a.m. pendimetalin) u količini 4 do 5 l/ha pre rasađivanja a karenca proizvoda je 42 dana. Preparat Velton WG (a.m. metribuzin) u količini 0,5 kg/ha može se primeniti u fazi 1 do 2 nedelje po rasađivanju a za jednogodišnje širokolisne korove može se upotrebiti preparat Rafal 120 (a.m. kletodim) u količini 1 do 2 l/ha a karenca proizvoda je 30 dana. Za suzbijanje korova dostupan je i preparat Eclipse (a.m metribuzin) u količini 0,5 kg/ha u fazi 8 do 10 dana od rasađivanja a karenca proizvoda je 42 dana. Pre rasađivanja može se upotrebiti i preparat Stomp 330 E u količini 4 do 5 l/ha.
Ne čekati da korov preovlada
Za postizanje efikasnosti herbicida u suzbijanju korova treba voditi računa o temperaturi. Veoma je važno i da se tretman obavi u propisanom uzrastu korova, a ne da se čeka da korov preovlada na parceli. Uz primenu herbicida, preporučuju se i agrotehničke mere kako bi zaštita bila potpunija i uspešnija.
Piše: Dipl. inž. Aleksandar Zdravković
